➤ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬಿಸಿಲಿನ ಬೇಗೆ (Heatwaves) ಮಿತಿ ಮೀರುತ್ತಿದೆ. ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೀಡಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತದ ನೀತಿ ಆಯೋಗವು ಈಗ 'ಸೌರ ವಿಕಿರಣ ಮಾರ್ಪಾಡು' (Solar Radiation Modification - SRM) ಎಂಬ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ.
➤ ಸೌರ ವಿಕಿರಣ ಮಾರ್ಪಾಡು (SRM): ಸೌರ ವಿಕಿರಣ ಮಾರ್ಪಾಡು ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ರೀತಿಯ 'ಜಿಯೋ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್' (Geo-engineering) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬರುವ ಶಾಖದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಇದರಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
➤ ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ: ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನೀತಿ ಆಯೋಗವು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಾಧಕ-ಬಾಧಕಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಜ್ಞರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿಶೇಷ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ. ಈ ತಂಡವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲಿದೆ:
- SRM ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆ: ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಇದು ಎಷ್ಟು ಸೂಕ್ತ?
- ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ: ಇದರಿಂದ ಮಳೆ ಅಥವಾ ಓಝೋನ್ ಪದರದ ಮೇಲೆ ಏನಾದರೂ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದೇ?
- ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳು: ಇದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಬೇಕಾದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳ ಲಭ್ಯತೆ.
➤ ಪ್ರಮುಖ SRM ವಿಧಾನಗಳು: ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:
1.ಸ್ಟ್ರಾಟೋಸ್ಫಿರಿಕ್ ಏರೋಸಾಲ್ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ (SAI): ವಾಯುಮಂಡಲದ ಮೇಲ್ಪದರಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳನ್ನು (ಸಲ್ಫೇಟ್ ಅರೋಸಾಲ್ಸ್) ಬಿಡುವ ಮೂಲಕ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವುದು.
2.ಸಾಗರ ಮೋಡಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಗೊಳಿಸುವಿಕೆ (Marine Cloud Brightening): ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿರುವ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಿಳಿಯಾಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವು ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
➤ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅವಶ್ಯಕತೆ :
- ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪ ತಡೆಗಟ್ಟಲು: ಭಾರತದ ಹಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ 45-50 ಡಿಗ್ರಿ ತಲುಪುತ್ತಿದೆ.
- ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ತಡೆಯಲು: ತೀವ್ರ ಶಾಖದಿಂದ ಕೃಷಿ ಇಳುವರಿ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ತುರ್ತು ಪರಿಹಾರ: ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ದಶಕಗಳೇ ಬೇಕಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ SRM ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬಲ್ಲದು.
➤ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಕೇವಲ 'ಬ್ಯಾಂಡ್-ಏಡ್' ಪರಿಹಾರವಿದ್ದಂತೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ಮಳೆಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವೂ ಇದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನೀತಿ ಆಯೋಗವು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.