➤ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದ (ISS) ಆಯಸ್ಸು ಮುಗಿಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧಿಪತ್ಯ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಅಮೇರಿಕಾ ಮೂಲದ 'ವಾಸ್ಟ್' (Vast Space) ಎಂಬ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಖಾಸಗಿ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ 'ಹೇವನ್-1' ಅನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ.
➤ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಮೂಲದ 'ವಾಸ್ಟ್' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್‌ನ 'ಫಾಲ್ಕನ್-9' ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ 2027ರ ವೇಳೆಗೆ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಿರುವ 'ಹೇವನ್-1', ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಖಾಸಗಿ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಲಿದೆ.
➤ ಹೇವನ್-1 ನಿಲ್ದಾಣ: ಹೇವನ್-1 ಅನ್ನು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಆಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೂ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳು 30 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಇಲ್ಲಿ ತಂಗಬಹುದು, ಈ ನಿಲ್ದಾಣವು ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್ (Starlink) ಮೂಲಕ ಅತಿ ವೇಗದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಕೇಂದ್ರ, ಖಾಸಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ವಿಶಾಲವಾದ ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು (Domed window) ಹೊಂದಿದೆ.
➤ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:
- ಇದು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಲಿದೆ.
- ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ತಯಾರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಿಶ್ರಣಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿನ ಮೈಕ್ರೋಗ್ರಾವಿಟಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಹುದು.
- ಇದು ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದತ್ತ ಸಾಗುವ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿದೆ.
- ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಇದು ಕೃತಕ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಲಿದೆ.
➤ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ:
- Low Earth Orbit (LEO): ಇದು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 160 ಕಿ.ಮೀ ನಿಂದ 2,000 ಕಿ.ಮೀ ಎತ್ತರದ ಕಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ. ಹೇವನ್-1 ಇದೇ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರಲಿದೆ.
- SpaceX Crew Dragon: ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಹೇವನ್-1 ಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಈ ನೌಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ISS ನಿವೃತ್ತಿ: ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣವು 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗಲಿದ್ದು, ಆ ಖಾಲಿತನವನ್ನು ಹೇವನ್-1 ನಂತಹ ಖಾಸಗಿ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ತುಂಬಲಿವೆ.