➤ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ‘ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ’ (Comprehensive Economic Partnership Agreement - CEPA) ಕುರಿತಾದ 5ನೇ ಸುತ್ತಿನ ಮಾತುಕತೆಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5 ರಿಂದ ಕೆನಡಾದ ಒಟಾವಾದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ವರ್ಷಾಂತ್ಯದೊಳಗೆ (2026) ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (Free Trade Agreement) ಅಂತಿಮ ರೂಪ ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿವೆ.
➤ ಮಾತುಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು
- ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5 ರಿಂದ 9 ರವರೆಗೆ (ಒಟ್ಟು 5 ದಿನಗಳು) ಕೆನಡಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಒಟಾವಾದಲ್ಲಿ ಈ ಸಭೆ ನಡೆಯಲಿದೆ.
- ಹಿಂದಿನ ಸುತ್ತು: ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ 4ನೇ ಸುತ್ತಿನ ಮಾತುಕತೆಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18 ರಂದು ಹೊಸದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತ್ತು.
- ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ: 2026ರ ವರ್ಷಾಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದು.
➤ CEPA ಎಂಬುದು ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಬೃಹತ್ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ (Free Trade Agreement).
- ಸುಂಕ ಕಡಿತ: ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ಪರಸ್ಪರ ರಫ್ತು ಹಾಗೂ ಆಮದಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಆಮದು ಸುಂಕವನ್ನು (Tariff) ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
- ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ: ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ (FDI), ಸೇವಾ ವಲಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
➤ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಮರುಜೀವ 
- ಆರಂಭಿಕ ಚರ್ಚೆ: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ನಡುವೆ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಕುರಿತು ಮೊದಲು 2015 ರಲ್ಲೇ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದವು.
- ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು (2023): 2023 ರಲ್ಲಿ ಹರ್ದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ನಿಜಾರ್ ಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆನಡಾದ ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಜಸ್ಟಿನ್ ಟ್ರುಡೊ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪಗಳಿಂದಾಗಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಉಂಟಾಗಿ, ಮಾತುಕತೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತ್ತು.
- ಮಾತುಕತೆಗೆ ಮರುಜೀವ: ಕೆನಡಾದ ಕೆನಾನಾಸ್ಟಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ G-7 ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಹಾಗೂ ಕೆನಡಾದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮಾರ್ಕ್ ಕಾರ್ನಿ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ಭೇಟಿಯ ನಂತರ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಬಾಂಧವ್ಯ ಸುಧಾರಿಸಿತು. ನವೆಂಬರ್ 2025 ರ ನಂತರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.