➤ ಮುಂದಿನ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12-13 ರಂದು ಹೊಸದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS) ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಚೀನಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಸಿ ಜಿನ್ಪಿಂಗ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲಿದ್ದು, ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ‘ಅರ್ಲಿ ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್ ಗಡಿ ಒಪ್ಪಂದ’ (Early Harvest Boundary Deal) ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
➤ ‘ಅರ್ಲಿ ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್ ಗಡಿ ಒಪ್ಪಂದ’: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವೆ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಗಡಿ ವಿವಾದವಿದೆ (LAC - Line of Actual Control). ಇಡೀ ವಿವಾದವನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಬಗೆಹರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾದ ಕೆಲಸ.
ಹೀಗಾಗಿ, ಚೀನಾ ಹೊಸ ಸೂತ್ರವೊಂದನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ:
- ವಿವಾದ ಮುಕ್ತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ: ಸಿಕ್ಕಿಂ ಸೆಕ್ಟರ್ನಂತಹ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ವಿವಾದವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ಗಡಿ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಗುರುತಿಸುವುದು.
- ಹಂತ-ಹಂತದ ಪರಿಹಾರ: ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಡಿ ನಿರ್ಣಯ (Boundary Delimitation) ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು.
- ಚೀನಾದ ವಾದ: ಈ ರೀತಿ ಕಡಿಮೆ ವಿವಾದವಿರುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಬಗೆಹರಿಸುವುದರಿಂದ ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಚೀನಾದ ನಿಲುವು.
"ಗಡಿ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಪರಿಹಾರವು ಅಂತಿಮವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದು ಎಲ್ಲಾ ವಲಯಗಳನ್ನು (All Sectors) ಒಟ್ಟಿಗೆ ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು."
ಅಂದರೆ, ಗಡಿಯನ್ನು ತುಂಡು-ತುಂಡಾಗಿ (Piecemeal manner) ಬಗೆಹರಿಸುವ ಚೀನಾದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಭಾರತ ಈ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತ್ತು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಡಿ ವಿವಾದ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಬಗೆಹರಿಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ಪಟ್ಟು ಆಗಿತ್ತು.
➤ ಭಾರತದ ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಸಡಿಲಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದೇಕೆ?
- 24ನೇ ಸುತ್ತಿನ ಮಾತುಕತೆ (ಆಗಸ್ಟ್ 2025): ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಾದ ಮುಕ್ತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಡಿ ನಿರ್ಣಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ಜಂಟಿ ‘ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ’ (Expert Group) ರಚಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಇದು ಭಾರತದ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಸಣ್ಣ ಸಡಿಲಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
- ದೋವಲ್-ವಾಂಗ್ ಯಿ ಮಹತ್ವದ ಭೇಟಿ: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಭೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ (NSA) ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ವಾಂಗ್ ಯಿ ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
- 25ನೇ ಸುತ್ತಿನ ಮಾತುಕತೆ: ಇದೇ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೀಜಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ 25ನೇ ಸುತ್ತಿನ ಗಡಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ‘ಅರ್ಲಿ ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್’ ಸೂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಚೀನಾ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ.
