➤ ಮೇ 29, 2026 ರಂದು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಚಿನ್ ದತ್ತಾ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠವು ಈ ಕುರಿತು 144 ಪುಟಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. 2016 ರಿಂದ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಸುಮಾರು 30 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಜಿಗಳ ಜಂಟಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಳೆಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ದಾಖಲೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದು ಆತನ ಗೌಪ್ಯತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ.
➤ ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಮರೆಯುವ ಹಕ್ಕು: ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ 'ಮರೆಯುವ ಹಕ್ಕು' (Right to be Forgotten) ಎಂಬುದು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 21 ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ (ವಿಧಿ 21 - ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು) ಬರುವ ಮೂಲಭೂತ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕಿನ (Right to Privacy) ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
➤ ಡಿ-ಇಂಡೆಕ್ಸಿಂಗ್ (De-indexing): ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಗೂಗಲ್ (Google) ನಂತಹ ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್ಗಳು ಮತ್ತು 'ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾನೂನು' (Indian Kanoon) ನಂತಹ ಕಾನೂನು ಮಾಹಿತಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೆಸರು ಆಧಾರಿತ ಸರ್ಚ್ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು (De-index).
ಬದಲಾವಣೆ ಏನು?: ಗೂಗಲ್ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು ಹುಡುಕಿದಾಗ ಆ ತೀರ್ಪು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಪ್ರಕರಣದ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಸೈಟೇಶನ್ (Citation) ಬಳಸಿ ಹುಡುಕಿದರೆ ತೀರ್ಪು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಅಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸರ್ಚ್ನಿಂದ ಹೆಸರನ್ನು ಮರೆಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
➤ ಈ ನಿಯಮ ಯಾರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ?
- ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆರೋಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದವರು (Acquitted) ಅಥವಾ ಖುಲಾಸೆಗೊಂಡವರು.
- ಪ್ರಕರಣವು ರದ್ದಾದಾಗ (Quashed) ಅಥವಾ ಪರಸ್ಪರ ರಾಜಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ (Settled).
- ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿವಾದಗಳು (Matrimonial Disputes) ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದವರು.
- ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ (Incidental) ಹೆಸರು ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿರುವ ಇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು.
