Job Description: ➤ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು (Masking) ಮತ್ತು ಡಿ-ಇಂಡೆಕ್ಸ್ (De-indexing) ಮಾಡಲು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಮಗ್ರ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ➤ ಮೇ 29, 2026 ರಂದು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಚಿನ್ ದತ್ತಾ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠವು ಈ ಕುರಿತು 144 ಪುಟಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. 2016 ರಿಂದ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಸುಮಾರು 30 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಜಿಗಳ ಜಂಟಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಳೆಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ದಾಖಲೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದು ಆತನ ಗೌಪ್ಯತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ.➤ ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಮರೆಯುವ ಹಕ್ಕು: ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ 'ಮರೆಯುವ ಹಕ್ಕು' (Right to be Forgotten) ಎಂಬುದು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 21 ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ (ವಿಧಿ 21 - ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು) ಬರುವ ಮೂಲಭೂತ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕಿನ (Right to Privacy) ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.➤ ಡಿ-ಇಂಡೆಕ್ಸಿಂಗ್ (De-indexing): ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಗೂಗಲ್ (Google) ನಂತಹ ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 'ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾನೂನು' (Indian Kanoon) ನಂತಹ ಕಾನೂನು ಮಾಹಿತಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೆಸರು ಆಧಾರಿತ ಸರ್ಚ್ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು (De-index).ಬದಲಾವಣೆ ಏನು?: ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು ಹುಡುಕಿದಾಗ ಆ ತೀರ್ಪು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಪ್ರಕರಣದ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಸೈಟೇಶನ್ (Citation) ಬಳಸಿ ಹುಡುಕಿದರೆ ತೀರ್ಪು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಅಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಹೆಸರನ್ನು ಮರೆಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ➤ ಈ ನಿಯಮ ಯಾರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ? ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆರೋಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದವರು (Acquitted) ಅಥವಾ ಖುಲಾಸೆಗೊಂಡವರು. ಪ್ರಕರಣವು ರದ್ದಾದಾಗ (Quashed) ಅಥವಾ ಪರಸ್ಪರ ರಾಜಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ (Settled). ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿವಾದಗಳು (Matrimonial Disputes) ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದವರು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ (Incidental) ಹೆಸರು ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿರುವ ಇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು.
