* 2025ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಝಿಲ್‌ನ ಬೆಲೇಂ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ COP30 (Conference of Parties) ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಹವಾಮಾನ ಸಮ್ಮೇಳನವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಾಯಕರು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯ ಕಾರ್ಬನ್ ಉತ್ಸರ್ಜನೆ (Net Zero), ಹಸಿರು ಇಂಧನ, ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು, ಹವಾಮಾನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ವಿನಿಮಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆಗಳಾಗಿವೆ.
* ಭಾರತವು COP30 ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಮಗಳು ಕೇವಲ ಪರಿಸರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮಾನವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದವೂ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ದೇಶವು ತಿಳಿಸಿದೆ. “Equitable and People-Centric Transitions” ಎಂಬ ತತ್ತ್ವದಡಿ, ಹವಾಮಾನ ನೀತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವಂತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟದೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದು ಭಾರತ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.
* ಅನೇಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇನ್ನೂ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು — ಆಹಾರ, ವಿದ್ಯುತ್, ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ — ಪೂರೈಸುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಇಂತಹ ದೇಶಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಶೂನ್ಯ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಗಾಗಿಯೇ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ “Common but Differentiated Responsibilities” ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
* ಭಾರತ ತನ್ನ ಶಾಶ್ವತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಸೌರ, ಗಾಳಿ, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಮೈತ್ರಿ (International Solar Alliance) ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. 2070ರೊಳಗೆ ಶೂನ್ಯ ಕಾರ್ಬನ್ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ದೇಶ ಘೋಷಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್, ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ.
* ಭಾರತವು COP30 ನಲ್ಲಿ “People to Planet” ಚಳುವಳಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಮಗಳು ಕೇವಲ ಉತ್ಸರ್ಜನೆ ಕಡಿತವಲ್ಲ; ಅವು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಒಳಗೊಂಡಿಕೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು, ದರಿದ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಭಾರತವು ದೃಢವಾಗಿ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ.
* ಹೀಗಾಗಿ COP30 ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತದ ಧ್ವನಿ “ಜನಕೇಂದ್ರಿತ ಹವಾಮಾನ ನ್ಯಾಯ” ಎಂಬ ಹೊಸ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿದೆ. ಮಾನವ ಹಿತ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ — ಈ ಮೂರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಸಮರ್ಥಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಭಾರತವು ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
* ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ “ಮಿಷನ್ ಲೈಫ್” ಅಭಿಯಾನವು COP30 ಚರ್ಚೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅಭಿಯಾನವು ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ.
* ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಬಳಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಇದು “Government to People” ಬದಲಾಗಿ “People to Planet” ಚಳುವಳಿಯಾಗಿದೆ.
* ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹೋರಾಟವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು, ದರಿದ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬೇಕು.
* ಭಾರತದ ಧ್ವನಿ ವಿಶ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನೇ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದು, “ಜನಕೇಂದ್ರಿತ ಹವಾಮಾನ ನ್ಯಾಯ” ಎಂಬ ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು COP30 ವೇದಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದೆ.