➤ ಭಾರತದ ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (Startup Ecosystem) ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ₹10,000 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ Startup India Fund of Funds 2.0 ಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನು 'ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ರಾಜಧಾನಿ'ಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
➤ ಫಂಡ್ ಆಫ್ ಫಂಡ್ಸ್: ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಹಣ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಸೆಬಿ (SEBI) ನೋಂದಾಯಿತ ಪರ್ಯಾಯ ಹೂಡಿಕೆ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ (AIFs) ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಧಿಗಳು ಮುಂದೆ ಅರ್ಹ ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
➤ FoF 2.0 ನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು:
- ಡೀಪ್ ಟೆಕ್ ಮತ್ತು ನವೀನ ಉತ್ಪಾದನೆ: ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ (AI), ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದನೆಯಂತಹ ಸಂಕೀರ್ಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್‌ಗಳಿಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಂಡವಾಳ ಒದಗಿಸುವುದು.
- ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್‌ಗಳು ವಿಫಲವಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಇದು ಸುರಕ್ಷತಾ ಜಾಲವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
- ಕೇವಲ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಥವಾ ಮುಂಬೈನಂತಹ ಮೆಟ್ರೋ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, Tier-2 ಮತ್ತು Tier-3 ನಗರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು.
- ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ (High-risk) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು.
➤  ಮೊದಲ ಹಂತದ (FFS 1.0) ಸಾಧನೆಗಳು: 2016ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಯೋಜನೆ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ:
- ₹10,000 ಕೋಟಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ 145 ನಿಧಿಗಳಿಗೆ (AIFs) ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
- ಸುಮಾರು 1,370ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ₹25,500 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
- ಕೃಷಿ, ಫಿನ್‌ಟೆಕ್, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದಿದೆ.
➤  ಭಾರತದ ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು (2026ರ ವರೆಗೆ):
- 2016 ರಲ್ಲಿ: 500 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್‌ಗಳು.
- 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ: 2 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ DPIIT ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್‌ಗಳು.
- 2025 ರ ಸಾಧನೆ: ಈ ವರ್ಷ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್ ನೋಂದಣಿಯಾದ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.
- ವಿಕಸಿತ್ ಭಾರತ್ @ 2047: ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಈ ನಿಧಿಯು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ.