* ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO) ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಉಡಾವಣಾ ವೇದಿಕೆ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ಮಹತ್ವದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪದ್ಮಕುಮಾರ್ ಇಎಸ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ಮೂರನೇ ಉಡಾವಣಾ ವೇದಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯತೆ : 12,000 ರಿಂದ 14,000 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ತೂಕದ ಭಾರೀ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಕಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಇಸ್ರೋ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳು (NGLV) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಹೊಸ, ಸುಧಾರಿತ ಉಡಾವಣಾ ವೇದಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
* ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ : ಮೂರನೇ ಉಡಾವಣಾ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ, ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಲು ಇಸ್ರೋ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಗುರಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಖರೀದಿ (procurement) ಹಂತ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಸೂಕ್ತ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿತರಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
* ಮಾನವ ಮತ್ತು ಮಾನವರಹಿತ ಮಿಷನ್ಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆ : ಈ ಹೊಸ ಉಡಾವಣಾ ವೇದಿಕೆ ಮಾನವ ಸಹಿತ (crewed) ಹಾಗೂ ಮಾನವರಹಿತ (uncrewed) ಮಿಷನ್ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗಿರುವ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಉಡಾವಣಾ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು PSLV ಮತ್ತು GSLV ಮಿಷನ್ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
* ಭಾರೀ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಾಧನೆ : ಡಿಸೆಂಬರ್ 24ರಂದು, ಇಸ್ರೋ ಸುಮಾರು 6,000 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ತೂಕದ ಅಮೆರಿಕದ ‘ಬ್ಲೂಬರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್–2’ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು LVM3-M6 ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಲೋ ಅರ್ಥ್ ಆರ್ಬಿಟ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಇಷ್ಟು ಭಾರೀ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆಯ ಮೊದಲ ಸಾಧನೆ.
* ಕುಲಸೇಕರ್ಪಟ್ಟಣಂ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರದ ಪಾತ್ರ : ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತೂತುಕೋಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಲಸೇಕರ್ಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಇಸ್ರೋ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಮಾಲ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಲಾಂಚ್ ವೀಹಿಕಲ್ (SSLV) ಮಿಷನ್ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 500 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ತೂಕದ ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಲೋ ಅರ್ಥ್ ಆರ್ಬಿಟ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಮೂರನೇ ಉಡಾವಣಾ ವೇದಿಕೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಭಾರತ ಭಾರೀ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆ, ಮಾನವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಿಷನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ರಾಕೆಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹಂತಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡಲಿದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರೀ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿರುವ ಇಸ್ರೋ: ಮೂರನೇ ಲಾಂಚ್ ಪ್ಯಾಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ
Published by Akshata Halli
29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025