➤ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ನ್ಯೂ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ (CNES) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ 'ಆಕ್ಸೆಸ್ ಈಕ್ವಾಲಿಟಿ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ (AEI) 2026' ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶವು ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವು ಹೇಗೆ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.
➤ ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

  • ಗೋವಾಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ: ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಗೋವಾ ಒಟ್ಟು 0.68 ಸ್ಕೋರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
  • ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ: ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶವು 0.66 ಸ್ಕೋರ್‌ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಅಖಂಡ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದೆ. ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯವು ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
  • ತಲಾ ಆದಾಯ vs ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಲಭ್ಯತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಲಾ ಆದಾಯದ (Per Capita Income) ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶವು 13ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಜನರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿದೆ.
  • ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ: ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕದಡಿ ಬರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶವು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

➤ ಆಕ್ಸೆಸ್ ಈಕ್ವಾಲಿಟಿ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ (AEI): ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡದೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ತಳಮಟ್ಟದ ಜನರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಮಾನವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ 5 ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ:
1. ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು: ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ.
2. ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ: ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು.
3. ಶಿಕ್ಷಣ: ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಿಕಾ ಅವಕಾಶಗಳು.
4. ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರೆಡಿಟ್ (ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ), ಪಿಂಚಣಿಗಳು, ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು.
5. ನ್ಯಾಯ ಪ್ರವೇಶ: ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸೇವೆಗಳು.
➤ ಈ ಸಾಧನೆಗೆ ಕಾರಣಗಳು:
- ಗರಿಷ್ಠ ವ್ಯತ್ಯಾಸ (Positive Variance): ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರವೇಶ ಸ್ಕೋರ್ 0.51 ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯವು 0.66 ರ ನಿಜವಾದ ಸ್ಕೋರ್ ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ +0.15 ರ ಧನಾತ್ಮಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದೆ (ಕೇರಳ +0.07 ಮತ್ತು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ +0.06 ಪಡೆದಿವೆ).
- ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಗಮನ: ಕೇವಲ ಸಂಪತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಫಲಗಳು ತಳಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿಯsಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಿಎಂ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರದ ದ್ವಿಮುಖ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ (Dual-engine approach) ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ.